علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )
273
آيين حكمرانى ( فارسى )
هم آمده است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله پس از بازگشت از بدر ، نضر بن حارث را در صفراء كشت . در روز فتح مكه ، قتيله ، دختر آن مرد پيامبر صلّى اللّه عليه و إله را ايستاند و در برابر آن حضرت شعرى بدين مضمون بر زبان راند : اى سوار ، گمان من آن است كه زمانى كوتاه به سرزمين اثيل مىرسى و بدان كار توفيق مىيابى . به او كه مرده است سلامى برسان كه شتران بر پشت خويش كشند و بدان سرمست شوند سلامى از جانب من همراه با قطره اشكى كه بر گونه رخ نموده است و قطره اشكى ديگر كه در زندان چشم مانده است . اى محمد ، اى برترين تبار نيكى در خاندان خويش - و درخت نيز همان درختان كهن ! نضر خويشاوندترين كس بود كه كشتى و سزامندترين كس به آزادى ، اگر كه قرار بود بردهاى آزاد شود ، چه زيانت بود اگر بر او منت مىنهادى و رهايش مىگذاردى ، كه بزرگواران گاه در همان حال كه بر آتش خشم و كينهاند نيز منت مىنهند « 1 » . پس پيامبر صلّى اللّه عليه و إله فرمود : « اگر شعر او را شنيده بودم وى را نمىكشتم » « 2 » .
--> ج 4 ، ص 2295 ، ش 2998 و 2999 ؛ بخارى ، صحيح البخارى ، ج 5 ، ص 2271 ، ش 5782 ؛ همو ، الادب المفرد ، ص 435 ؛ دارمى ، سنن الدارمى ، ج 2 ، ص 411 ، ش 2781 ؛ هيثمى ، مجمع الزوائد ، ج 8 ، ص 90 ؛ بيهقى ، سنن البيهقى الكبرى ، ج 6 ، ص 320 ، ش 12618 ، ج 9 ، ص 65 و ج 10 ، ص 129 ؛ ابن ماجه ، سنن ابن ماجه ، ج 2 ، ص 1318 ، ش 3982 ؛ ابو المحاسن حنفى ، معتصر المختصر ، ج 1 ، ص 219 و ج 2 ، ص 288 ؛ طبرانى ، المعجم الاوسط ، ج 1 ، ص 31 و ج 7 ، ص 83 ؛ ابن حنبل ، مسند احمد ، ج 2 ، ص 115 ؛ حكيم ترمذى ، نوادر الاصول ، ج 1 ، ص 278 ؛ ابن حجر ، فتح البارى ، ج 10 ، ص 529 و 530 ؛ زرقانى ، شرح الزرقانى ، ج 4 ، ص 183 ؛ نووى ، شرح النووى ، ج 18 ، ص 125 ؛ كحلانى ، سبل السلام ، ج 4 ، ص 55 ؛ ابن هشام ، السيرة النبويه ، ج 4 ، ص 55 - م . ( 1 ) . چند بيتى است از بحر و عروضى كامل : يا راكبا ان الاثيل مظنه * من صبح خامسة و انت موفق ابلغ به ميتا فان تحية * ما ان تزال بها الركائب تخفق منى اليه و عبرة مسفوحة * جاءت لمائحها و اخرى تخنق امحمد يا خير ضنء كريمة * فى قومها و الفحل فحل معرق النضر اقرب من قتلت قرابة * و احقهم ان كان عتق يعتق ما كان ضرك لو مننت و ربما * من الفتى و هو المغيظ المحنق ابيات را با افزودهها يا تفاوتهايى بنگريد در : قرطبى ، الجامع لاحكام القرآن ، ج 8 ، ص 59 ؛ ابن هشام ، السيرة النبويه ، ج 3 ، ص 309 ؛ جاحظ ، البيان و التبيين ، ج 1 ، ص 579 و 580 ؛ ابو الفرج اصفهانى ، الاغانى ، ج 1 ، ص 23 - م . ( 2 ) . « لو سمعت شعرها ما قتلته » . اين متنى است كه ماوردى آورده است . اين متن را تنها نزد آمدى يافتم . بنگريد به :